Kamuoyunda "12'nci Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Adalet Komisyonu'nda kabul edildi. Düzenleme, icra ve iflas işlemlerinden dijital delillere, adli tıp uygulamalarından ceza yargılamasına kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor.

Teklif kapsamında, Danıştay'daki daire sayısının 10 olarak uygulanmasına ilişkin sürenin 23 Temmuz 2026'da sona ermesi beklenirken, bu sürenin 4 yıl daha uzatılması öngörülüyor. Önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi beklenen paket, yargı sisteminin işleyişine yönelik kapsamlı düzenlemeler getiriyor.

İcra ve Adli Süreçlerde Yeni Dönem

Teklife göre, Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince verilen para alacakları, vekalet ücretleri ve yargılama giderlerine ilişkin kararlar idare tarafından gecikmeksizin yerine getirilecek. Ayrıca idare mahkemelerinde tek hakim tarafından çözümlenebilecek dava türlerinin kapsamı genişletilecek.

Hakim ve savcıların uzmanlık alanına giren konularda gereksiz yere bilirkişi görevlendirilmesi halinde ise uyarma cezası uygulanabilecek.

Adli Tıp ve Hakim Yardımcılarına Yeni Düzenleme

Adli Tıp Kurumu'nda görev alacak ihtisas kurulu başkan ve üyeleri için uzmanlık veya doktora şartı getirilecek. Bu görevlerde bulunanların görev süresi 4 yıl olarak belirlenecek.

Hakim ve savcı yardımcılarına yönelik eğitim programları da genişletilecek. Yeni eğitimlerde anayasa hukuku, insan hakları, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku, duruşma yönetimi ve karar yazımı gibi alanlara ağırlık verilecek.

İşkence ve Eziyet Suçlarında HAGB Uygulanmayacak

Yeni düzenlemeyle işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri ve kötü muamele kapsamında değerlendirilen suçlarda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) hükümleri uygulanamayacak.

Genetik inceleme sonuçlarının saklanması ve imhasına ilişkin kurallar da yeniden düzenleniyor. Kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilmesi halinde kayıtlar derhal silinecek. Diğer durumlarda ise veriler belirli sürelerin sonunda imha edilecek.

Dijital Delillere Sıkı Kurallar

Suç soruşturmalarında bilgisayar ve dijital materyaller üzerinde yapılacak arama ve incelemelere ilişkin usuller yeniden düzenleniyor. Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunması ve başka türlü delil elde edilmesinin mümkün olmaması halinde hakim veya savcı kararıyla dijital materyaller incelenebilecek.

Hakim onayı alınmayan veya reddedilen işlemler kapsamında elde edilen kopyalar ve çözümlenmiş veriler ise derhal imha edilecek. El konulan cihazlar, gerekli işlemler tamamlandıktan sonra gecikmeksizin sahiplerine iade edilecek.

"IBAN Mağdurları" İçin Ceza İndirimi

Komisyonda kabul edilen en dikkat çekici düzenlemelerden biri de kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen kişilere yönelik oldu.

Buna göre, dolandırıcılık suçuna iştirakinin yalnızca banka hesabının kullanılmasına imkan sağlayan bilgi veya araçları vermekle sınırlı kaldığı tespit edilen kişiler hakkında verilecek ceza yarı oranında indirilebilecek.

Düzenleme yürürlüğe girmeden önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçundan hüküm giyen ve dosyası halen kanun yolu incelemesinde bulunan kişiler de yeni hükümden yararlanabilecek.

"Organize Dolandırıcılıkla Mücadelede Geri Adım Yok"

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, düzenlemenin organize dolandırıcılık suçlarını kapsamadığını belirterek, suç örgütleriyle mücadelede herhangi bir geri adım atılmayacağını söyledi.

Yüksel, özellikle sosyal medya üzerinden "hesabını kirala", "IBAN'ını paylaş, komisyon kazan" gibi vaatlerle gençlerin hedef alındığını belirterek, düzenlemenin yalnızca suça katkısı banka hesabını kullandırmakla sınırlı kalan kişiler için daha ölçülü bir değerlendirme yapılmasını amaçladığını ifade etti.

Yeni düzenleme ile herhangi bir suçun ortadan kaldırılmadığını vurgulayan Yüksel, dolandırıcılık suçunun asli faillerinin mevcut cezalarla yargılanmaya devam edeceğini kaydetti.